Oʻzbekistondagi foydalanuvchilar qanday muammolarga duch keldi

Birinchi sezilarli nosozlik 9-oktabr kuni kechqurun yuz berdi va bir soatdan ortiq davom etdi. Ikkinchi, uzoqroq davom etgan uzilish esa 11-oktabr kuni ertalab kuzatildi. Ilovada safar narxi koʻrinmagan va taksi buyurtma qilish imkoni boʻlmagan, jamoat transporti boʻlimida esa avtobuslar harakati haqidagi ma’lumotlar yoʻqolgan. Haydovchilar «Yandex Pro» ilovasini ocha olmagan. Kuryerlar ham muammolardan shikoyat qilgan, deb yozdi Gazeta.uz. Nosozlik butun mamlakat boʻylab minglab foydalanuvchilarga ta’sir koʻrsatgan. Eng koʻp shikoyat ertalab soat 9:00 atrofida kelib tushgan, shundan soʻng xizmatlar faoliyati asta-sekin tiklana boshlagan, deb xabar berdi Spot. Xaritalar va navigator esa odatdagidek ishlagan.

Yandex Go xizmatidagi uzilishlar shu kunlarda Qozogʻiston va Qirgʻizistonda ham qayd etilgan.

Avariya qanday rivojlandi

Xronologiya Yandex Cloud’ning holat sahifasidagi xabarlar asosida, Toshkent vaqti bilan tuzilgan.

8-oktabr, 03:31. Bulutli platforma mavjudlik zonalaridan birida elektr ta’minoti uzilgani haqida xabar berdi. Kunduzi kompaniya buning sababini ma’lum qildi: Ryazan viloyatining Sasovo shahridagi ma’lumotlar markaziga dron hujumidan keyin yongʻin chiqqan. Ma’lumotlar markazi faoliyati butunlay toʻxtatilgan.

9-oktabr. Kaluga shahridagi ma’lumotlar markaziga hujum qilingan, bir nechta modul ishdan chiqqan. Yandex Cloud mijozlar resurslarini zudlik bilan koʻchirish boʻyicha Rossiyadagi boshqa bulutli xizmat provayderlari bilan muzokaralar olib bormoqda.

10-oktabr. Platforma hisoblash resurslarini qoʻlda taqsimlash tartibiga oʻtdi: mijozlarning har bir soʻrovi alohida koʻrib chiqilmoqda.

11-oktabr, 08:08. Dronlar hujumidan soʻng Vladimirdagi ma’lumotlar markazi faoliyati butunlay toʻxtatildi. Kompaniya qolgan infratuzilma konfiguratsiyasini beqaror, ish rejimini esa favqulodda deb baholadi.

12-oktabr, 13:17. Platforma hamon favqulodda rejimda ishlamoqda. Mijozlarga resurslarini boshqa maydonchalarga koʻchirish va ularning zaxira nusxalarini yaratish tavsiya etilmoqda.

Yandex Cloud holat sahifasi: Rossiya mintaqasidagi mavjudlik zonalari ishlamayapti

Yandex ma’lumotlar markazlari faoliyati qachon tiklanishini ma’lum qilmadi.

Rossiyadagi nosozlik nima uchun Oʻzbekistonga ta’sir qildi

Yandex Uzbekistan xizmatlardagi uzilishlarni oʻz infratuzilmasining tuzilishi bilan izohladi. Xizmatlarning turli hisoblash jarayonlari turli mamlakatlardagi serverlarda bajariladi. Shu sababli bir mamlakatdagi nosozlik boshqa mamlakatda ayrim funksiyalarning ishlamay qolishiga olib kelishi mumkin. Biror komponent ishdan chiqqanda yuklama boshqa komponentlarga oʻtkaziladi va shu jarayonda xatoliklar yuzaga kelishi mumkin, deb tushuntirdi kompaniya Gazeta.uz nashriga. Kompaniya, shuningdek, oʻzbekistonlik foydalanuvchilarning shaxsiy ma’lumotlari mahalliy qonunchilikka muvofiq saqlanishini ta’kidladi.

Yandex Uzbekistan rahbari Izzat Shukurov oʻzining Telegram-kanalida yuz bergan hodisani jiddiy nosozlik deb atadi hamda safarlari, buyurtmalari va ish faoliyatida uzilishlarga duch kelgan yoʻlovchilar va hamkorlardan uzr soʻradi. Uning soʻzlariga koʻra, odamlar kompaniyadan gap emas, barqaror ishlaydigan xizmatlarni kutmoqda.

11-oktabr kuni kechga borib aksariyat xizmatlar faoliyati tiklandi, biroq ayrim funksiyalarda hali ham xatoliklar kuzatilayotgan edi, deb xabar berdi kompaniya Spot nashriga. Kompaniya toʻlovlar tizimi, haydovchilar va kuryerlarga haq toʻlash hamda qoʻllab-quvvatlash xizmati faoliyatini tiklashni ustuvor vazifalar sifatida belgiladi.

12-oktabr holatiga koʻra, Yandex Uzbekistan rasmiy saytida uzilishlar haqida xabar e’lon qilinmagan. Saytdagi soʻnggi yangilik 13-avgustda chop etilgan.

Kontekst

2021-yildan boshlab qonunchilik Oʻzbekiston fuqarolarining shaxsga doir ma’lumotlarini mamlakat hududidagi serverlarda saqlashni talab qiladi. Yandex Go oʻsha yili bu talabni bajarishga rozi boʻlgan, deb yozgan edi Kun.uz. 2023-yilda xizmat Oʻzbekistonda YandexGo UB yuridik shaxsini roʻyxatdan oʻtkazdi va mamlakatda soliq toʻlay boshladi, deb xabar bergan edi Vedomosti. Kompaniyaning tushuntirishicha, hozirgi uzilishlar ma’lumotlarni saqlash bilan emas, balki xorijdagi serverlarda bajariladigan hisoblash jarayonlari bilan bogʻliq.

8-oktabr kuni, Sasovodagi ma’lumotlar markaziga hujum qilingan kuni, Uzum Market marketpleysida ham nosozlik yuz berdi. Kompaniya buni tizimning rejali yangilanishi bilan izohladi va nosozlikning Yandex Cloud’dagi avariya bilan bogʻliqligini tasdiqlamadi.