Oʻzbekiston davlat sogʻliqni saqlash tizimidan qoniqish darajasi boʻyicha 20 ta mamlakat orasida ikkinchi oʻrinni egalladi: soʻrovda qatnashgan oʻzbekistonliklarning 82 foizi tizim faoliyatini ijobiy baholadi. Faqat Belgiya yuqoriroq natija qayd etdi (86 foiz), uchinchi oʻrinni esa Shveytsariya egalladi (77 foiz). Soʻrov Human8 kompaniyasi tomonidan 2026-yilning fevral–mart oylarida onlayn shaklda oʻtkazildi. Har bir mamlakatda 18 yoshdan 99 yoshgacha boʻlgan 500 nafardan 2000 nafargacha kishi ishtirok etdi. Hisobotda Qozogʻiston va Oʻzbekiston natijalari Yevropa mamlakatlari natijalari bilan birga umumlashtirilgan.
Biroq masalaning boshqa tomoni ham bor — raqamli infratuzilma. Soʻrovda qatnashgan barcha respondentlarning 25 foizi, Oʻzbekistonda esa 52 foizi raqamli infratuzilmaning yetarli darajada rivojlanmaganini sogʻliqni saqlash sohasidagi muammolardan biri sifatida koʻrsatdi. Hisobotda alohida qayd etilishicha, yevropaliklarning atigi 28 foizi oʻz mamlakatidagi sogʻliqni saqlash tizimi raqamli vositalar va xizmatlardan foydalanish uchun yetarli imkoniyat yaratadi, deb hisoblaydi. Oʻzbekiston boʻyicha bu koʻrsatkich hisobot matnida keltirilmagan.
Kontekst
Soʻrovda qatnashgan barcha respondentlarning 55 foizi sogʻliq bilan bogʻliq masalalarda sun’iy intellektdan foydalanadi. Oʻzbekiston boʻyicha alohida koʻrsatkich hisobotda keltirilmagan. Biroq Oʻzbekistondagi respondentlarning 39 foizi faqat tibbiyot xodimlariga ishonishi ma’lum (umumiy oʻrtacha koʻrsatkich — 23 foiz). Respondentlarning 45 foizi esa jismoniy tashrifni talab qilmaydigan onlayn dorixonalarga ishonmaydi (umumiy oʻrtacha koʻrsatkich — 29 foiz).
Bir yil avvalgi soʻrov natijalari boshqacha edi. Gazeta.uz xabariga koʻra, STADA kompaniyasining avvalgi hisobotida Oʻzbekiston aholisining 71 foizi tibbiyotda sun’iy intellektdan foydalanishga ishonchsizlik bilan qaragan. Respondentlarning 29 foizi esa shifokor maslahati oʻrniga sun’iy intellekt tavsiyalarini tanlashi mumkinligini bildirgan (dunyo boʻyicha oʻrtacha koʻrsatkich — 39 foiz). Salomatlik masalalarida blogerlarga 64 foiz respondent ishongan — bu tadqiqotda qatnashgan mamlakatlar orasidagi eng yuqori koʻrsatkich. Umumiy amaliyot shifokorlariga esa 60 foiz respondent ishonch bildirgan.
Mamlakatda sun’iy intellektdan foydalanishning huquqiy asoslari joriy yilda shakllantirila boshlandi. 2026-yil 21-yanvardagi OʻRQ-1115-son Qonun bilan «Axborotlashtirish toʻgʻrisida»gi qonunga sun’iy intellekt tushunchasi kiritildi. Shuningdek, inson huquqlariga ta’sir koʻrsatadigan, huquqiy ahamiyatga ega qarorlarni qabul qilishda bunday tizimlarning xulosalariga toʻliq tayanish taqiqlandi va sun’iy intellekt yordamida shaxsga doir ma’lumotlarga noqonuniy ishlov berganlik uchun javobgarlik belgilandi. Raqamli texnologiyalar vazirining buyrugʻi bilan tasdiqlanib, Adliya vazirligi tomonidan 2026-yil 14-martda roʻyxatdan oʻtkazilgan etika qoidalari ham, Kun.uz xabariga koʻra, ushbu tamoyilni sogʻliqni saqlash sohasidagi qarorlarga, jumladan, tashxis qoʻyish va davolash usulini tanlashga ham tatbiq etadi. Mazkur manbalarda sun’iy intellektni tibbiyotda qoʻllashga oid alohida normalar keltirilmagan.
Bu nimani anglatadi?
Soʻrov natijalari Oʻzbekiston aholisi, umuman olganda, davlat sogʻliqni saqlash tizimidan mamnun ekanini, biroq tibbiyot sohasidagi raqamli infratuzilma kamchiliklarini boshqa mamlakatlardagi respondentlarga qaraganda sezilarli darajada koʻproq muammo deb bilishini koʻrsatadi. Bu natijalar raqamli xizmatlarning sifatiga berilgan obyektiv baho emas, balki jamoatchilik fikri soʻrovi ma’lumotlaridir. Ularni oʻtgan yilgi natijalar bilan solishtirishda ehtiyot boʻlish kerak, chunki soʻrov savollari va unda qatnashgan mamlakatlar tarkibi farq qilishi mumkin.