Strategiya 11-sentabr kuni e’lon qilindi. Unda Oʻzbekiston suzuvchi valyuta kursi va inflyatsiyani nishonlash rejimini saqlab qolishi aytilgan. Bu soʻm kursi hamon bozor yoʻli bilan shakllanishi kerakligini, pul-kredit siyosatining asosiy maqsadi esa valyutaning ma’lum kursini ushlab turish emas, balki inflyatsiyani nazorat qilish ekanini anglatadi.
Shu bilan birga Markaziy bank valyuta interventsiyalarini oʻtkazish huquqini oʻzida saqlab qoladi. Ularning vazifasi — kerakli kursni belgilash emas, balki chet el valyutasiga talab yoki taklif juda tez oʻzgaradigan vaziyatlarda keskin tebranishlarni yumshatish va valyuta bozorining barqaror ishlashini qoʻllab-quvvatlash.
Hujjatda alohida ta’kidlanadi: interventsiyalar kursning uzoq muddatli trendini oʻzgartirmasligi kerak. Boshqacha aytganda, MB keskin sakrashlarni yumshata oladi, ammo soʻmni ma’lum darajada ushlab turishni va’da qilmaydi.
Yana bir oʻzgarish 15-sentabrdan kuchga kiradi. Rasmiy valyuta kursi endi nafaqat valyuta birjasidagi bitimlar asosida, balki banklararo birjadan tashqari bozordagi operatsiyalarni hisobga olgan holda ham hisoblanadi. Dam olish va bayram kunlari oxirgi ish kuni yakunlari boʻyicha belgilangan kurs ishlatiladi.
Shu bilan birga strategiya soʻmning qat’iy kursini belgilamaydi, uning oʻsishi yoki pasayishining ruxsat etilgan chegaralarini aniqlamaydi va qanday tebranishlar «keskin» hisoblanishining aniq mezonlarini oshkor etmaydi. Shuningdek, kelajakdagi interventsiyalarning mumkin boʻlgan hajmlari e’lon qilinmagan.
Oʻzbekiston pul-kredit siyosatini 2020-yildan beri inflyatsiyani nishonlash rejimida olib boradi. Markaziy bank ilgari ham kursning keskin tebranishlarini yumshatish uchun valyuta interventsiyalaridan foydalangan, biroq yangi strategiya 2030-yilgacha boʻlgan davr uchun bunday operatsiyalar tamoyillarini birinchi marta tizimlashtiradi.
15-sentabrdan rasmiy kursni hisoblash metodikasi ham oʻzgaradi: unga birja operatsiyalari bilan bir qatorda banklararo birjadan tashqari bozor bitimlari ham kiritiladi.
Fuqarolar uchun asosiy oʻzgarish rasmiy kursni hisoblash bilan bogʻliq. U ichki bozordagi koʻproq operatsiyalarni hisobga oladi va valyuta bozoridagi vaziyatni aniqroq aks ettirishi kerak.
Biznes uchun strategiya suzuvchi kursning saqlanishini va Markaziy bankning bozordagi ishtiroki uchun bashorat qilinadigan qoidalarni anglatadi. Biroq hujjat dollarning barqaror kursini kafolatlamaydi va valyutaning keyingi tebranishlarini istisno etmaydi.
Aslida, MB kurs bozor tomonidan belgilanishda davom etadigan, davlat aralashuvi esa faqat keskin sakrashlarni yumshatish va valyuta bozorining normal ishlashini qoʻllab-quvvatlash uchun mumkin boʻlgan yondashuvni mustahkamladi.