Oʻzbekiston Savdo-sanoat palatasi ijtimoiy tarmoqlarda oʻz faoliyati «jim» va «harakatsiz» deb baholangan tanqidlarga javob berdi. Rasmiy bayonotda palata oʻz ishini his-tuygʻu va taxminlarga emas, fakt va natijalarga qarab baholashni soʻraydi. Palata ma’lumotlariga koʻra, 2025-yilda uning takliflari asosida 77 ta normativ-huquqiy hujjat qabul qilingan, 2026-yilda tadbirkorlarning 960 ta taklifi tahlil qilinib, Prezidentning PF-175-son farmoni qabul qilingan. Palata a’zolari soni 2023-yilgacha 3,1 ming nafar boʻlgan, hozir 247 ming nafar; mikro, kichik va oʻrta biznes palataga bepul qabul qilinadi.
Bahsli masala — oʻsimlik yogʻini majburiy raqamli markirovkalash boʻyicha palata qaror loyihasini qoʻllab-quvvatlamaganini va uni joriy etish maqsadga muvofiq emasligi haqida rasmiy xulosa taqdim etganini ma’lum qildi. Masala Prezident huzuridagi Tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlash boʻyicha Jamoatchilik kengashida ham koʻrib chiqilgan: bu mavzudagi yigʻilish 23-sentyabr kuni palatada oʻtdi. «Tadbirkorlarning har qanday muammosi hal boʻldi, deb ayta olmaymiz: yechimini kutayotgan masalalar bor va ular ustida ishlash davom etmoqda», — deyiladi bayonotda.
Kontekst
Oʻsimlik yogʻini markirovkalash toʻgʻrisidagi qaror loyihasini Soliq qoʻmitasi 9-oktyabr kuni jamoatchilik muhokamasiga qoʻydi; muhokama 24-oktyabrgacha davom etadi. Hujjat qabul qilinsa, 2027-yil 1-iyuldan boshlab TIF TN 1507–1515 kodlari boʻyicha yogʻ guruhlari (soya, zaytun, palma, kungaboqar, paxta, raps va boshqalar) uchun majburiy markirovka boshlanadi. «Asl belgisi» tizimining operatori — CRPT Turon kompaniyasi. Markirovka ikki oʻlchovli GS1 DataMatrix shtrix-kodi orqali amalga oshiriladi: uni operator yaratadi va iste’mol qadogʻiga, jumladan maxsus stikerga tushiriladi. Loyiha matniga koʻra, maqsad yogʻning noqonuniy olib kirilishi, ishlab chiqarilishi va sotilishining oldini olish hamda aylanmani raqamlashtirishdir. Markirovkalanmagan yogʻni sotish savdo qoidalarini buzish hisoblanadi.
«Spot» yozishicha, hozir markirovka dori vositalari, maishiy texnika, shishadagi suv va salqin ichimliklar uchun majburiy. Markirovkalanishi shart boʻlgan mahsulotlar ishlab chiqaruvchilari uni joriy etishni bir necha bor toʻxtatib turishni soʻragan — mahsulot qimmatlashishini sabab qilib; Soliq qoʻmitasi esa uni kontrafakt va soya iqtisodiyotiga qarshi kurash uchun zarur deb bildirgan. «Soya iqtisodiyoti» — soliqdan va rasmiy hisobdan yashirilgan faoliyat.