Forum Oʻzbekiston Markaziy banki tomonidan Malayziyaning INCEIF universiteti va Al Muamalat Consulting kompaniyasi bilan hamkorlikda tashkil etilmoqda. Markaziy bank ma’lumotlariga koʻra, Islom taraqqiyot banki, Osiyo taraqqiyot banki, Xalqaro moliya korporatsiyasi, Islom moliya xizmatlari kengashi, AAOIFI (Islom moliya muassasalarining buxgalteriya hisobi va auditi boʻyicha tashkilot) va BMTTD vakillari, shuningdek, Malayziya, Indoneziya, Qozogʻiston, Qirgʻiziston va Tojikiston markaziy banklari vakillari kelishi kutilmoqda. Bu tasdiqlanganlar emas, balki kutilayotgan ishtirokchilar roʻyxati: forum sahifasida ma’ruzachilarning ismlari koʻrsatilmagan.
Kun tartibida oltita mavzu bor: Markaziy Osiyoda islomiy moliyaning holati va istiqbollari; sohani rivojlantirishni jadallashtirishning ustuvor yoʻnalishlari; islomiy standartlar boʻyicha boshqaruv, jumladan, talablarga rioya qilish, xatarlarni boshqarish va ichki nazorat; islomiy kapital bozorlari va likvidlikni boshqarish vositalari; kadrlar tayyorlash; aholi ishonchi — moliyaviy savodxonlik va islomiy moliyaviy xizmatlardan foydalanuvchilar huquqlarini himoya qilish.
Ushbu bozor uchun qoidalar iyun oyi oxirida kuchga kirdi. OʻRQ-1126-sonli qonun 2026-yil 27-martda imzolangan va 29-iyundan amal qiladi. U islomiy bank faoliyati uchun alohida litsenziya joriy etdi: bank bir vaqtning oʻzida oddiy va islomiy litsenziyaga ega boʻlishi mumkin, ariza berishda esa islomiy operatsiyalar boʻyicha buxgalteriya hisobini alohida yuritishi mumkinligini tasdiqlovchi hujjatlarni ilova qilishi kerak.
Kontekst
Islomiy bank faoliyati — bu islomiy moliya standartlari boʻyicha rasmiylashtiriladigan bank xizmatlaridir. Qonunda bunday operatsiyalarning oltita turi sanab oʻtilgan: foydani taqsimlash shartlari asosida mijozni moliyalashtirish yoki omonatlarni jalb qilish; agentlik shartnomasi boʻyicha pul berish yoki omonatlarni jalb qilish; tovarni boʻlib-boʻlib toʻlash sharti bilan sotish orqali moliyalashtirish; tovarlarga oldindan haq toʻlash orqali moliyalashtirish; qoʻshma faoliyat (sheriklik) yoki ustav kapitalida ishtirok etish orqali moliyalashtirish; mol-mulkni sotib olish huquqi bilan islomiy ijaraga berish. Ularning barchasi islomiy moliya standartlari boʻyicha oʻtkazilishi kerak.
Qonunchilik palatasi qonunni 2025-yil 11-noyabrda qabul qilgan, Senat esa 2026-yil 5-fevralda ma’qullagan. Markaziy bank islom banklarini litsenziyalash uchun yangi talablarni iyul oyida tasdiqladi: buyruq Adliya vazirligida 17-iyulda roʻyxatga olingan. Forum qonun kuchga kirganidan toʻrt oy oʻtgach oʻtkaziladi. Markaziy bank ta’rifiga koʻra, bu regulyatorlar, xalqaro moliya tashkilotlari va bozor ishtirokchilari oʻrtasida tajriba almashish maydonchasidir. Kun tartibidagi birinchi mavzuga Oʻzbekiston, Qozogʻiston, Qirgʻiziston va Tojikistonning soʻnggi me’yoriy tashabbuslari kiritilgan.