Kelishuvni Tramp 9-oktyabrda Putin bilan suhbatdan keyin e’lon qildi. Uning soʻzlariga koʻra, Rossiya Amerika va jahon bozoriga darhol 300 ming tonnadan ortiq dizel, noyabrda yana 500 ming tonna, keyin 1 million tonna, qisqa muddatda esa yana 3 million tonna yetkazib beradi, bu Rossiya neftni qayta ishlash zavodlarining holatiga bogʻliq. Kreml suhbatni va Rossiya neft mahsulotlarini Amerika hamda jahon bozorlariga yetkazib berishga tayyorligini tasdiqladi. AQSH Moliya vazirligi Rossiya dizelini jahon bozoriga yetkazib berish uchun vaqtinchalik umumiy litsenziya berdi.
Oʻn ikki senator, olti respublikachi va olti demokrat, kelishuvni bekor qilishni va Moliya vazirligining 135-sonli litsenziyasini qaytarib olishni talab qildi: ularning fikricha, u Tramp bir necha hafta oldin imzolagan Rossiya va Eronga qarshi sanksiyalar toʻgʻrisidagi qonunga zid. Ekspertlar bahosiga koʻra, rus dizeli AQSHdagi narxlarga kam ta’sir qiladi, u yerda sentyabrda dizel narxi bir gallon uchun rekord $6,53 ga yetgan (22-sentyabr, AAA ma’lumotiga koʻra), tahlilchilardan biri esa Ukraina zarbalari tufayli Rossiya eksportni tez oshira olishiga shubha bilan qaramoqda.
Kontekst
Oʻzbekiston benzinni xorijdan sotib oladi va uning narxi tashqi bozorga bogʻliq: sentyabr oxirigacha Oʻzbekistonga yetkazib berish sharti bilan AI-92 va AI-95 partiyalari tonnasiga oʻrtacha 100–150 dollarga qimmatlashdi — buning sababi jahon neft narxlarining oshishi hamda Rossiya va Qozogʻistondan taklifning cheklanganligi; xaridorlar mahalliy zavodlar mahsulotiga oʻtdi. Bir yilda (sentyabrdan sentyabrgacha) mamlakatda benzin 20,1%, propan esa 48,9% qimmatlashdi. Rus dizeli jahon bozoriga e’lon qilingan hajmlarda qaytsa ham, benzin uchun toʻgʻridan-toʻgʻri foyda kutmaslik kerak: dizel boshqa mahsulot. Ichki bozorda esa 1-noyabrdan isitish va issiq suv tariflarini (Toshkentda taxminan 30% ga) hamda aholi uchun suyultirilgan gaz narxini 2,5 baravar — kilogrammiga 2000 dan 5000 soʻmgacha oshirish taklif qilinmoqda. Ikkala qaror ham hozircha loyiha shaklida.