Hujjatni 2026-yil 15-oktabrda Osiyo taraqqiyot banki (OTB) prezidenti Masato Kanda va Oʻzbekiston bosh vazirining oʻrinbosari, iqtisodiyot va moliya vaziri Jamshid Qoʻchqorov imzoladi.
Mablagʻlar butun mamlakat boʻylab taqsimlash tarmogʻidagi 60 ta eng muhim podstansiyani modernizatsiya qilish, tarmoqlarni boshqarishning raqamli tizimlarini joriy etish va «Oʻzbekiston milliy elektr tarmoqlari» salohiyatini mustahkamlashga yoʻnaltiriladi. Dastur elektr energiyasi yoʻqotishlari va transformatorlarning ortiqcha yuklanishini kamaytirishi, elektr ta’minoti ishonchliligini oshirishi, kamida 3,3 GVt qayta tiklanuvchi energiya quvvatini ulash uchun sharoit yaratishi va chiqindilarni yiliga qariyb 23 ming tonna CO₂ ekvivalentiga qisqartirishi kerak. Bu OTBning Jahon banki bilan toʻliq oʻzaro ishonch mexanizmi doirasidagi birinchi energetika loyihasi va mamlakat energetikasida natijalarga asoslangan moliyalashtirishning birinchi dasturidir. Jahon banki shu oyda direktorlar kengashiga 100 million dollarlik qoʻshimcha moliyalashtirishni taqdim etishni rejalashtirmoqda.
Kontekst
Tarmoq — sohadagi asosiy toʻsiq: OTB baholashiga koʻra, eskirgan infratuzilma, elektr energiyasi yoʻqotishlari va uskunalarning ortiqcha yuklanishi qayta tiklanuvchi energiyaning yangi quvvatlarini ulashni qiyinlashtirmoqda. 16-oktabr kuni investorlar bilan ochiq muloqotda prezident umumiy qiymati 4,7 milliard dollarlik oltita loyiha boʻyicha kelishuvlar imzolangani, ular 3 ming MVt ishlab chiqarish va 400 MVt energiya saqlash quvvatlarini berishi hamda 2030-yilgacha 22 ming MVt yangi quvvat yaratish maqsadi haqida e’lon qildi. Shu bilan birga, 2030-yilgacha 5 ming kilometr tarmoq va 16 ta yirik podstansiya qurish, shuningdek energiya saqlash quvvatini 4,5 GVtga yetkazish rejalashtirilgan. Podstansiya va liniyasiz yangi stansiya tarmoqqa ulanmaydi, shuning uchun qarz doirasidagi 3,3 GVt qayta tiklanuvchi energiya stansiyalar qurish haqida emas, ularni ulash imkoniyati haqidadir. Toʻliq oʻzaro ishonch mexanizmi OTB va Jahon bankiga bir-birining baholari va loyihalarni amalga oshirish mexanizmlariga tayanish hamda ishning takrorlanishini kamaytirish imkonini beradi; OTB dastur boʻyicha yetakchi kreditor hisoblanadi. 2010-yildan beri bank Oʻzbekiston energetikasiga umumiy summasi 3,4 milliard dollardan ortiq moliyalashtirish va kafolatlarni taqdim etdi.