Bu haqda 19 oktyabr kuni tuman sanitariya-epidemiologiya xizmati ma’lum qildi: vaksina belgilangan immunizatsiya dasturi doirasida ajratilgan, tadbirlar davom etmoqda. Xizmat dozalar sonini aytmayapti.
Profilaktik emlashlarning milliy taqvimida OPVga qarshi emlash 9–13 yoshda oʻtkazilishi belgilangan, maqsadli kasallik sifatida esa virus bilan bogʻliq bachadon boʻyni saratoni koʻrsatilgan. Toʻqqiz yoshli bolalar qancha doza olishini na taqvim, na xizmat aniqlashtirmaydi, JSST esa 9–14 yoshda bir yoki ikki dozaga yoʻl qoʻyadi. Milliy taqvimga kiritilgan emlashlar bepul oʻtkaziladi.
Kontekst
OPV — taqvimdagi 16 yoshda ADS-M bilan qayta emlashdan oldingi oxirgi bolalar emlashi; undan oldin hayotning birinchi sutkasida B gepatiti, ikkinchi–beshinchi kunida BSJ, soʻng poliomiyelit, rotavirus, pnevmokokk, qizamiq, epidemik parotit va qizilcha qoʻyiladi. Maktab yoshini taqvimda uchta emlash qamrab oladi: olti yoshda KPK, birinchi sinfda poliomiyelit va ADS-M hamda 9–13 yoshda OPV.
Qizlar va oʻgʻil bolalarni OPVga qarshi emlash nima uchun kerak
Odam papilloma virusi juda keng tarqalgan infeksiya. JSST ma’lumotlariga koʻra, jinsiy faol odamlarning deyarli hammasi hayotida kamida bir marta bu virusni yuqtiradi, koʻpincha hech qanday belgilarsiz, aksariyat hollarda esa immunitet virusni oʻzi yengadi. Xavf boshqa narsada: infeksiya barqaror boʻlib qolsa, saratonoldi oʻzgarishlarga va saratonga olib kelishi mumkin.
Virus qizlar uchun nimasi bilan xavfli
Bachadon boʻyni saratonining deyarli barcha holatlariga OPVning onkogen turlari sabab boʻladi. JSST hisob-kitoblariga koʻra, 16- va 18-turlar holatlarning taxminan 76 foizini tashkil qiladi.
2024-yilda dunyoda bachadon boʻyni saratoni taxminan 604 ming ayolda aniqlangan, 280 mingga yaqini vafot etgan.
Vaksina skrining oʻrnini bosmaydi: emlangan ayollar baribir tekshiruvdan oʻtishi kerak, chunki emlash virusning barcha xavfli turlaridan himoya qilmaydi, deb eslatadi Irlandiya sogʻliqni saqlash xizmati. JSST skriningni 30 yoshdan boshlashni tavsiya qiladi.
Virus oʻgʻil bolalar uchun nimasi bilan xavfli
OPV erkaklarda jinsiy a’zo saratoni, anal saraton, ogʻiz-halqum saratoni va genital soʻgallarga sabab boʻladi.
Bu saraton turlari uchun skrining yoʻq, shu sababli vaksina asosiy himoya boʻlib qoladi.
Nega aynan toʻqqiz yoshda
Emlashni jinsiy hayot boshlanishidan oldin qilish kerak. Shu sababli JSST 9–14 yoshli qizlarni asosiy guruh, oʻgʻil bolalar va yoshi kattaroq ayollarni esa qoʻshimcha guruh deb ataydi: ularni imkon va sharoit boʻlgan joyda emlashadi. Bu yoshda vaksinaga immun javob kuchliroq boʻladi.
Ota-onalar nimani bilishi kerak
Vaksina tirik virus saqlamaydi va infeksiyani keltirib chiqara olmaydi.
Emlashdan keyin bolani kamida 15 daqiqa kuzatish tavsiya etiladi, chunki hushdan ketish mumkin.
Allergiya, surunkali kasalliklar va emlash kunidagi ahvoli haqida ukoldan oldin shifokorga ayting. Shifokor hozir emlash mumkin yoki mumkin emasligini hal qiladi.
Material axborot xarakteriga ega va shifokor maslahatining oʻrnini bosmaydi.