Tranzit uchun navigatsion plombalar, transport vositalarini skanerlash amaliyoti va skanogrammalarni oʻqish boʻyicha tajriba almashish, tovarlarni tasniflashning yagona yondashuvlari, kelib chiqish mamlakatini aniqlash qoidalari va jismoniy shaxslar uchun tartiblarni soddalashtirish muhokama qilindi. Kengashning 2027-yil uchun ish rejasi tasdiqlandi. Ertasi kuni oʻsha yerda YeOIH bojxona xizmatlari Birlashgan hay’atining 55-majlisi oʻtdi, unga 20 ga yaqin masala kiritildi: tovarlar boʻyicha qiymat indikatorlari, chegarada nazorat muddatlari, vaqtincha olib kirilgan avtomobillarning koʻchirilishi.
Oʻzbekiston eksporti Rossiya, Belarus va undan Yevropaga YeOIH hududi orqali tranzit bilan boradi, shuning uchun yagona plombalar va nazorat muddatlari Oʻzbekistondan chiqadigan furalarning yetib borish vaqtiga bevosita ta’sir qiladi. Shu bilan birga Oʻzbekiston faqat MDH kengashida ishtirok etadi, YeOIH hay’ati qarorlari esa usiz qabul qilinadi — mamlakat 2020-yildan beri ittifoqda kuzatuvchi boʻlib qolmoqda.
Kontekst
Maqomlar farqi muammoni yaratadi: tranzit qoidalari YeOIH ichida yoziladi, ulardan esa ittifoqqa kirmaydigan mamlakatlar tashuvchilari ham foydalanadi. MDH kengashi yiliga ikki marta yigʻiladi va bunday nomuvofiqliklar kelishiladigan maydon boʻlib xizmat qiladi.
Oʻzbekiston uchun masalaning qiymati savdo bilan birga oʻsib bormoqda: Rossiya bilan tovar ayirboshlash sakkiz oyda mamlakat tashqi savdo aylanmasining 16%ini, Qozogʻiston bilan — 6,5%ini tashkil etdi, yuklar esa ikkala yoʻnalishda bitta yoʻlak boʻylab ketadi.
MDH Kengashining keyingi majlisi 2027-yilning birinchi yarmida Rossiyada, YeOIH hay’ati majlisi — joriy yilning toʻrtinchi choragida Armanistonda oʻtadi.