Komissiya tarkibi uch oy ichida belgilanadi, birinchi majlis 2027-yilning birinchi yarmida Ozarbayjonda oʻtadi, keyingilari — Kaspiyboʻyi mamlakatlarida navbat bilan. Komissiyaning vazifasi — sayozlashuv sabablarini aniqlash va kelishilgan choralarni ishlab chiqish.
Koʻlamni liderlarning oʻzi aytdi: Ozarbayjon ma’lumotlariga koʻra suv yuzasi maydoni 20 ming kv. km dan ortiq qisqargan, Rossiya baholariga koʻra sath oʻrtacha yiliga 9 sm pasaymoqda, Qozogʻiston ma’lumotlariga koʻra 2000-yildan 2025-yilgacha dengiz 16 ming kv. km dan ortiq yoʻqotgan, ayrim joylarda qirgʻoq oʻnlab kilometrga chekingan. Kaspiy muhri populyatsiyasi bir asrda taxminan bir milliondan 270 mingtagacha kamaygan.
Kontekst
Oʻzbekiston sammitda ishtirok etmaydi — u Kaspiyboʻyi davlati emas, — ammo oqibatlar unga bevosita ta’sir qiladi. Kaspiy orqali Oʻrta yoʻlak oʻtadi, oʻzbek yuklari u orqali Rossiyani aylanib oʻtib Yevropaga boradi: sathning pasayishi kemalarning suvga botish chuqurligi cheklanishi, paromlarning toʻliq yuklanmasligi va tashish qimmatlashishini bildiradi. Sentyabrda Oʻzbekiston allaqachon Gruziyaning Poti portida logistika markazi toʻgʻrisidagi kelishuvni imzoladi — xuddi shu yoʻnalishning yakuniy nuqtasi, Ozarbayjon orqali tashishlar esa soʻnggi yillarda bir necha baravar oshdi. Butun mintaqa uchun sayozlashuv baliq ovlash, qirgʻoq yerlari va transkaspiy logistikaga birdaniga ta’sir qiladi.