2026-yilgi «Dasturiy nutq» choralar paketida, unda Gonkong hukumati yoshlar uchun 30 ming ish oʻrni yaratishni va STEM hamda moliya sektorida kengaytirilgan stajirovkalarni e’lon qildi, alohida band sifatida kichik va oʻrta biznes uchun davlat subsidiyasi boʻlgan BUD jamgʻarmasini ikki yangi bozorga — Oʻzbekiston va Qatarga — kengaytirish koʻrsatilgan. Gonkong kompaniyalari aynan Oʻzbekiston bozorini oʻrganish va unga chiqish uchun davlat yordamini olishi mumkin.
Kontekst
Oʻzbekistonning BUD mamlakatlar roʻyxatiga kiritilishi 2026-yilda boshlangan ikki iqtisodiyotning keskin yaqinlashuvining davomidir. Iyunda Gonkong ma’muriyati rahbari Jon Li Toshkentga tashrif buyurib, oltin savdosida hamkorlikni taklif qildi, Gonkong qimmatbaho metallar bozorining tez rivojlanishini hamda Oʻzbekistonning katta zaxiralari va ishlab chiqarish quvvatlarini ta’kidladi. Tashrif yakunlari boʻyicha tomonlar savdo, moliya, logistika, sanoat, innovatsiyalar, farmatsevtika, foydali qazilmalar qazib olish va turizm sohalarida jami 96 ta kelishuvni, umumiy qiymati $1,65 mlrddan ortiq summaga imzoladi — 15 ta hukumatlararo memorandum va kompaniyalar oʻrtasidagi 81 ta kelishuv. Oʻshanda 2027-yil birinchi choragidan Gonkong va mintaqa oʻrtasida toʻgʻridan-toʻgʻri reyslar va 30 kunlik oʻzaro vizasiz rejim haqida ham kelishildi.
Samara allaqachon raqamlarda koʻrinmoqda: Oʻzbekistonning Gonkongga eksporti 2026-yil birinchi yarim yilligida $26,8 mlndan $543,1 mlngacha oʻsdi — qariyb 20 baravar, asosan zargarlik buyumlari va qimmatbaho metallar hisobiga (shu yetkazib berishlarning 65% dan ortigʻi uchta kompaniya — Luxury Diamond, Goldwish va Fatih Jewellery zimmasiga toʻgʻri keladi). Savdo balansi shu bilan birga teskarisiga oʻzgardi: $18,4 mln tanqislik oʻrniga Oʻzbekistonda $491,5 mln profitsit paydo boʻldi.
Bu amalda nimani anglatadi
BUD jamgʻarmasi — bu oʻzbek tomoniga sovgʻa emas, balki Gonkong biznesi uchun vosita: davlat mahalliy kompaniyaning yangi bozorni oʻzlashtirish xarajatlarining bir qismini qoplaydi (hozir nisbat taxminan 1 ga 3, ya’ni davlatning har bir dollariga kompaniya oʻzining uch dollarini sarflaydi) — pul brending, marketing tadqiqotlari, koʻrgazmalarda ishtirok etish, sinov yetkazib berishlarga ketadi. 2012-yildan beri jamgʻarma $7,5 mlrd miqdoridagi qariyb 12 ming arizani ma’qulladi, ya’ni mexanizm ishlaydigan va talabga ega, deklarativ emas. Hozirgacha mos mamlakatlar roʻyxatiga asosan Gonkong bilan erkin savdo yoki investitsiyalarni himoya qilish toʻgʻrisida bitimlari boʻlgan iqtisodiyotlar kirgan — Oʻzbekiston ularning soniga kirmagan edi va tomonlar bunday investitsiya bitimi boʻyicha muzokaralarni parallel olib bormoqda.
Oʻzbekiston uchun amaliy samara — Gonkong kompaniyalari uchun mahalliy bozorda birinchi qadam qoʻyish toʻsigining pasayishi: vakolatxona ochish, yetkazib berishlarni sinash, oʻzbek koʻrgazmasida ishtirokni moliyalashtirish — chunki bu xarajatlarning bir qismini endi faqat kompaniyaning oʻzi emas, Gonkong davlati ham oʻz zimmasiga oladi. Zargarlik va oltin tarmogʻi allaqachon ikki tomonlama tovar aylanmasining asosiy drayveriga aylanganini hisobga olsak, yangi subsidiyadan birinchi boʻlib aynan shu sektordagi Gonkong kompaniyalari foydalanishga harakat qilishini kutish mantiqiy — ayniqsa, Oʻzbekiston oltiniga qiziqishni Gonkong ma’muriyati rahbarining oʻzi allaqachon ochiq bildirgan.