Deputatlar qonun loyihasini birinchi oʻqishda qabul qildi. U davlat organlari va mahalliy hokimiyat organlarining vakolatlarini, yuridik va jismoniy shaxslarning huquq va majburiyatlarini, nodavlat notijorat tashkilotlarining ishtirok shakllarini aniqlashtiradi, shuningdek chiqindilarni tasniflash va ular bilan ishlashni iqtisodiy ragʻbatlantirishni joriy etadi.
Alohida normalar — xavfli sanoat, tibbiyot va biologik chiqindilarni yigʻish, zararsizlantirish va utilizatsiya qilish tizimi, qurilish chiqindilaridan takroriy foydalanish hamda sanitariya tozalashga ixtisoslashgan tashkilotlar faoliyati haqida. Loyiha chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi qonun hujjatlarini buzish tufayli yetkazilgan zararni qoplash institutini joriy etadi. Palata yangi tahrirga sabab sifatida amaldagi qonundagi boʻshliqlar va havolaki normalarni koʻrsatdi.
Tartibga solinishi kerak boʻlgan koʻlam: mamlakat poligonlariga har kuni 14–15 ming tonna chiqindi tushadi, jami 1653,47 gektar maydonda 200 ta poligon yaratilgan.
Kontekst
Amaldagi «Chiqindilar toʻgʻrisida»gi 362-II-sonli qonun 2002-yil 5-aprelda qabul qilingan. 2025-yil mart oyida PF-56-son farmon 2030-yilgacha chiqindixonalar sonini ikki baravar qisqartirish vazifasini qoʻydi: 2024–2025-yillarda 50 ta poligon, ya’ni 26 foizi yopildi, 2026-yilda yana 18 tasini rekultivatsiya qilish rejalashtirilgan.
Bu nima beradi?
Palataning baholashicha, yangi qonun amaldagi qonundagi boʻshliqlarni bartaraf etishi kerak: unda sohani boshqarish asoslari, chiqindilar boʻyicha mulkiy munosabatlar hamda moliyalashtirish va qoʻllab-quvvatlash mexanizmlari belgilanmagan. Biznes uchun loyiha chiqindilarni tasniflash, iqtisodiy ragʻbatlantirish va qurilish chiqindilaridan takroriy foydalanishning huquqiy asoslarini joriy etadi. Mahalliy hokimiyat organlari uchun vakolatlarni aniqlashtiradi, poligonlar va qayta yuklash stansiyalariga qoʻyiladigan talablarni qonun darajasida mustahkamlaydi hamda qoidabuzarliklar uchun zararni qoplashni joriy etadi. Prezident maslahatchisi chiqindilar endi faqat muammo emas, qayta ishlash va ish oʻrinlari uchun imkoniyatga aylanayotganini bildirdi. Palata xabarlarida hozircha yoʻq narsalar: jarimalar miqdori va zararni qoplash hisob-kitobi tartibi, tariflar, ajratib yigʻishga qoʻyiladigan talablar, ikkinchi oʻqish va qonunning kuchga kirish muddatlari. Shu sababli aholi uchun amaliy samarani hozircha baholab boʻlmaydi.