Uzunligi taxminan 210 metr boʻlgan Kosh Dobo North No. 2 tunnelidagi ishlar yakunlangani haqida China–Kyrgyzstan–Uzbekistan Railway Company vakillari ma’lum qildi. Bu 2025-yil iyunda keng koʻlamli qurilish boshlanganidan beri qirgʻiz uchastkasida toʻliq oʻtilgan birinchi tunneldir.
Ma’lumotlarga koʻra, qirgʻiz uchastkasining tayyorligi hozir taxminan 17% deb baholanadi. Bir vaqtning oʻzida oʻnlab boshqa obyektlarda ishlar olib borilmoqda: tunnellar, koʻpriklar, stansiyalar va temir yoʻl yondashuvlari qurilmoqda.
Kelajakdagi magistral Xitoyning Qashqarini Andijon bilan Qirgʻiziston hududi orqali bogʻlaydi. Yoʻnalishning umumiy uzunligi 500 kilometrdan oshadi, shundan taxminan 305 kilometri Qirgʻiziston hududidan oʻtadi. Yoʻnalish Xitoy va Markaziy Osiyo oʻrtasidagi asosiy transport loyihalaridan biri sifatida koʻrib chiqiladi.
Temir yoʻlga alohida qiziqish nafaqat uning koʻlami bilan bogʻliq. Ishga tushgandan keyin u gʻarbiy Xitoy, Markaziy Osiyo davlatlari, Yaqin Sharq va Yevropa oʻrtasidagi eng qisqa quruqlik yoʻnalishlaridan biriga aylanishi mumkin. Ayrim tahlilchilar yangi yoʻlak yuklarni yetkazib berish muddatlarini bir qator mavjud yoʻnalishlarga nisbatan qisqartirish imkonini beradi, deb hisoblaydi. Bu haqda loyihaning sharhida aytiladi.
Oʻzbekiston uchun loyihaning ahamiyati transport tarmogʻidan ancha tashqariga chiqadi. Temir yoʻl Fargʻona vodiysini Xitoy bozori bilan bevosita bogʻlashi va tovarlar eksporti hamda tranzit tashuvlar imkoniyatlarini kengaytirishi kerak. Tadqiqotchilarning baholashicha, yangi yoʻnalish Oʻzbekistonning mintaqaviy logistikadagi rolini kuchaytirishi va xalqaro transport yoʻlaklariga qoʻshimcha chiqish imkonini berishi mumkin.
Shu bilan birga eng murakkab bosqich hali oldinda. Qirgʻiz uchastkasi Tyan-Shanning togʻli hududidan oʻtadi, bu yerda oʻnlab tunnel va koʻprik qurish kerak. 2026-yil avgust holatiga rejalashtirilgan 29 ta tunneldan 26 tasida va 50 ta koʻprikdan 40 tasida qurilish boshlangan.
Birinchi tunnelning oʻzi mintaqa logistikasini bugunoq oʻzgartirmaydi. Ammo u oʻnlab yillar davomida asosan qogʻozda va davlatlararo muzokaralarda mavjud boʻlgan loyiha asta-sekin real qurilish bosqichiga oʻtayotganini koʻrsatadi. Aynan shuning uchun Qirgʻiziston togʻlarida oʻtilgan 210 metr jins haqidagi xabar dastlabki qarashda koʻringanidan muhimroq boʻlib chiqdi.