2026-yilning yetti oyida Oʻzbekistonda sanoat ishlab chiqarish hajmi 795,4 trln soʻmga yetdi, 2025-yil yanvar–iyul oylariga nisbatan 7,9% ga oshdi.
Sanoatning eng katta qismi esa qazib olishga emas, balki qayta ishlash sektoriga toʻgʻri keladi. Yanvar–iyulda qayta ishlash sanoati korxonalari 690,7 trln soʻmlik mahsulot ishlab chiqardi, ya’ni umumiy hajmning 86,8% ini. Foydali qazilmalarni qazib olish va karyerlarni ishlatishga 50,2 trln soʻm, ya’ni 6,3% toʻgʻri keldi. Yana 50,4 trln soʻmni elektr energiyasi, gaz, bugʻ va konditsionerlangan havo bilan ta’minlash va ishlab chiqarish ta’minladi, 4,1 trln soʻmni esa suv ta’minoti, kanalizatsiya, chiqindilarni yigʻish va utilizatsiya qilish tashkil etdi.
Shu bilan birga, qazib olish tarmogʻining oʻzi oʻsishda davom etmoqda. Hali yanvar–iyun yakunlari boʻyicha uning hajmi 42,4 trln soʻm, ya’ni sanoat ishlab chiqarishining 6,7% ini tashkil etgan edi. Keyingi oy ichida jamgʻarilgan koʻrsatkich 50,2 trln soʻmga yetdi. Milliy statistika qoʻmitasining yanvar–iyun uchun ma’lumotlari tarmoq dinamikasini yil ichida koʻrish imkonini beradi.
Ammo sanoat geografiyasiga qarasak, rasm yanada qiziqroq boʻladi. Yetti oy yakunlari boʻyicha yetakchi Navoiy viloyati boʻldi — 182,7 trln soʻm sanoat ishlab chiqarishi bilan. Undan keyin Toshkent shahri — 135,4 trln, Toshkent viloyati — 124,8 trln va Andijon viloyati — 64,6 trln soʻm. Fargʻona viloyati shu davrda 39,2 trln soʻmlik mahsulot ishlab chiqardi.
Aynan Navoiy viloyati togʻ-kon sanoati boʻyicha bitta raqam nima uchun toʻliq rasm bermasligini yaxshi koʻrsatadi. Bu yerda togʻ-metallurgiya kompleksining yirik korxonalari jamlangan, tarmoqning oʻzi esa nafaqat xomashyoni qazib olish, balki uni keyingi qayta ishlash bilan ham bogʻliq. 2026-yilda Koʻkpatas va Daugʻiztau konlarida ruda qazib olish boʻyicha yirik investitsiya loyihasi davom etmoqda: 2025-yilda uchinchi bosqich doirasida 140 mln kub metrdan ortiq togʻ massasi qazib olingan va taxminan 16 mln tonna ruda qayta ishlangan. Togʻ-kon sanoati va geologiya vazirligining rasmiy xabari.
Davlat shu bilan birga bu sektorga investitsiyalarni oshirmoqda. 2026-yil rejalariga koʻra, togʻ-kon tarmogʻida $2,2 mlrdlik 90 ta loyiha nazarda tutilgan, maqsadli koʻrsatkichlar esa 172,5 ming tonna mis, 120 tonna oltin, 210,5 tonna kumush va 8 ming tonna uran ishlab chiqarishni oʻz ichiga oladi.
Kengroq kontekst ham bor: Togʻ-kon sanoati va geologiya vazirligi ma’lumotlariga koʻra, Oʻzbekiston oltin, kumush, uran va mis boʻyicha yirik zaxiralarga ega mamlakatlar qatoriga kiradi. Geologiya-qidiruv ishlari yakunlariga koʻra 2025-yilda uran zaxiralari boʻyicha prognoz koʻrsatkichlari 398,4% ga, kumush boʻyicha — 279,5% ga, oltin boʻyicha — 125,9% ga oshdi.
Shuning uchun 50,2 trln soʻm — bu faqat yetti oy ichidagi qazib olish hajmi emas. Bu qazib olish metallurgiya, energetika, eksport va investitsiyalar bilan bogʻlangan ancha yirik sanoat tizimining bir qismi. Va bu yerda asosiy savol paydo boʻladi: tarmoqning keyingi oʻsishi, birinchi navbatda, xomashyo qazib olishning ortishini anglatadimi yoki koʻproq qiymat mamlakat ichida — uni qayta ishlash va yuqori qoʻshilgan qiymatli mahsulot ishlab chiqarish hisobiga yaratiladimi.