11-sentabr kuni Moskvada Oʻzbekiston Savdo-sanoat palatasi raisi Davron Vahobov «STEP» agroxolding bosh direktori Andrey Neduzhko bilan uchrashdi. Uchrashuvda agrosanoat sohasidagi yangi qoʻshma loyihalar, shu jumladan sut va qandolat mahsulotlari ishlab chiqarishni lokalizatsiya qilish, zotli chorva va don yetkazib berish muhokama qilindi. Uchrashuv haqida Oʻzbekiston Savdo-sanoat palatasi xabar berdi.
Eng diqqatga sazovor takliflardan biri Oʻzbekistonga har yili 7 ming bosh golshtin zotli yirik shoxli chorvani yetkazib berish va hayvonlarni keyin mintaqalar mahallalaridagi oilalar oʻrtasida taqsimlash boʻldi. Savdo-sanoat palatasi xabarida bu zotning ayrim sigʻirlari sutkasiga 40 litrdan ortiq sut berishga qodir ekani ta’kidlanadi. Shu bilan birga bu raqam alohida yuqori mahsuldor hayvonlarga tegishli va har bir sigʻirning shunday sut berishini anglatmaydi.
Tashabbus Oʻzbekistonning chorvachilikni rivojlantirish boʻyicha kengroq rejalariga mos keladi. Avgustda Prezidentga Xitoy va Yevropa davlatlaridan 100 ming bosh zotli yirik shoxli chorva import qilishni, shuningdek, chorvachilik mahallalarini, xususiy xoʻjaliklarni, sun’iy urugʻlantirish va veterinariya xizmatlarini qoʻllab-quvvatlashni nazarda tutuvchi dastur taqdim etildi. Hokimiyat ma’lumotlariga koʻra, 2 407 ta ixtisoslashgan chorvachilik mahallasida qariyb 3,9 mln kishi yashaydi.
Zotli chorva importi mamlakatga allaqachon amalga oshirilmoqda. 2026-yil boshidan Xitoydan Oʻzbekistonga 3 ming bosh zotli golshtin chorvasi olib kelindi, 80 ta korxona esa yetkazib berish shartnomalarini tuzdi.
Zotli korxonalar uchun soliq qoʻllab-quvvatlash choralari ham amal qiladi. 2028-yil 1-yanvargacha asosiy faoliyat turi boʻyicha foyda, mol-mulk, yer va suv resurslaridan foydalanish soliqlari stavkalari 50% ga kamaytirilgan. Bu Prezidentning PQ-34-sonli qarorida nazarda tutilgan. Zotli chorvani olib kirishda QQS boʻyicha alohida mexanizm PQ-285-sonli qaror bilan belgilangan.
Ammo asosiy savol hozircha ochiq: ushbu 7 ming bosh oilalar uchun aynan qanday ishlaydi? Rasmiy xabarda oluvchilarni tanlash mezonlari, hayvonlarni topshirish shartlari, moliyalashtirish manbai va birinchi yetkazib berish muddatlari koʻrsatilmagan. Tomonlar hozircha hamkorlikni davom ettirish va loyihalarni amalga oshirishning aniq mexanizmlarini ishlab chiqishga kelishdi.
Parallel ravishda Kaspiy dengizi orqali Oʻzbekistonga 500 ming tonna rus bugʻdoyini yetkazib berish muhokama qilindi. Buning uchun tomonlar Astraxan va Mahachqal’a portlaridan foydalangan holda logistika yoʻnalishlarini koʻrib chiqmoqda. Shu fonda Rossiya yuqori don hosilini kutmoqda, Kaspiy yoʻnalishi esa uni olib chiqish uchun allaqachon ishlatilmoqda. Rossiya portlarining ishi va don eksporti haqidagi ma’lumotlar.
Yana bir yoʻnalish — sut va qandolat mahsulotlari ishlab chiqarishni bevosita Oʻzbekistonda lokalizatsiya qilish. Hozircha bunday loyihalarning aniq korxonalari, investitsiya hajmi va ishga tushirish muddatlari oshkor etilmagan.
Shuning uchun hozircha gap imzolangan shartnomalar haqida emas, balki tomonlar ishlab chiqishni niyat qilgan bir nechta yoʻnalish haqida ketmoqda. Aynan tafsilotlar — chorvani kim oladi, don logistikasi qanday tashkil etiladi va mamlakatda qanday ishlab chiqarishlar paydo boʻladi — bu kelishuvlar agrar sektor va oilalar daromadiga qanchalik ta’sir qila olishini koʻrsatadi.