2026-yil 1-noyabrdan xalqaro kuryerlik joʻnatmalarini rasmiylashtirish uchun bojxona yigʻimi stavkasi 20 foizga pasaytiriladi. Bu Prezidentning 12-oktyabrdagi «Transport-logistika tizimini rivojlantirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida»gi PQ-368-son qarorida nazarda tutilgan (UzDaily). Spot ma’lumotlariga koʻra, hozir yigʻim yalpi (brutto) vazndagi har bir kilogramm uchun BHMning 2 foizini (8800 soʻm) tashkil etadi, 1-noyabrdan esa BHMning 1,6 foizini (7040 soʻm) tashkil etadi. BHM — bazaviy hisoblash miqdori, Oʻzbekistonda yigʻim va jarimalar shundan hisoblanadi. Spot hisob-kitobiga koʻra, ogʻirligi 5 kg boʻlgan joʻnatma uchun yigʻim 44 ming soʻmdan 35,2 ming soʻmgacha kamayadi, 10 kg uchun 70,4 ming soʻm boʻladi.
Qarorning oʻzi transport-logistika tizimini rivojlantirishga bagʻishlangan. 2026–2030-yillarga moʻljallangan maqsadli koʻrsatkichlar: transport-logistika markazlarining yillik quvvati kamida 40 million tonna, transport va logistika xizmatlari eksporti 3,5 milliard dollar, mamlakat hududi orqali tranzit tashuvlar 18,5 million tonna boʻlishi kerak. Barcha talablarga javob beradigan xalqaro quruqlik portlari soni 24 tadan 30 taga yetishi, chegara postlarining yuk oʻtkazish quvvati va markazlarda konteynerlarga ishlov berish quvvati ikki barobar oshishi kerak. Quruqlik porti — dengizdan uzoqda joylashgan ichki logistika terminali boʻlib, u yerda yuk rasmiylashtiriladi va qayta yuklanadi.
Andijon viloyatining Xonobod shahri, Buxoro viloyatining Olot tumani, Surxondaryo viloyatining Termiz tumani, Toshkent viloyatining Yangiyoʻl va Ohangaron tumanlari logistikaga ixtisoslashadi. Markazlarda terminallarni boshqarish (TOS) va omborlarni boshqarish (WMS) tizimlari joriy etiladi hamda 2030-yil oxirigacha Transport vazirligining «E-logistika» platformasiga ulanadi. Markazlar 2040-yilgacha yer soligʻi va mol-mulk soligʻidan ozod etiladi — agar ular ESKATOning quruqlik portlari toʻgʻrisidagi hukumatlararo bitimiga kiritilgan, TOS va WMSni joriy etgan hamda platformada «BB» yoki undan yuqori reytingga ega boʻlsa. Reyestrdagi markazlar 2029-yil 1-avgustgacha mamlakatda ishlab chiqarilmaydigan ombor uskunalari, yuk ortish-tushirish texnikasi, agregatlar va ehtiyot qismlarni olib kirishda bojxona boji va majburiy sertifikatlashdan ozod etiladi.
Kontekst
Xalqaro kuryerlik joʻnatmalari uchun yalpi vazndagi har bir kilogramm uchun BHMning 2 foizi miqdoridagi yigʻimni Vazirlar Mahkamasi 2025-yil yanvarida joriy etgan, u may oyidan boshlab undiriladi. Oʻshanda umumiy bojxona yigʻimlarining yangi stavkalari ham tasdiqlangan, ular 2026-yil boshidan kuchga kirgan; tuzatishlar bojxona toʻlovlarini JST qoidalariga moslashtirishi kerak. Yigʻim shaxsiy foydalanish uchun tovarlarni bojsiz olib kirish limitlaridan oshganda undiriladigan toʻlovlardan farq qiladi. Spot ma’lumotlariga koʻra, 2027-yildan yagona bojxona toʻlovi tovar qiymatining 20 foizigacha yoki har kilogramm uchun 2 dollargacha pasayadi.