Tadbir joyi — Istanbulning Shishli tumanidagi «Ramada Plaza by Wyndham İstanbul City Center» mehmonxonasi; muloqotni «BMT Ayollar»ning Yevropa va Markaziy Osiyo boʻyicha mintaqaviy direktori Belen Sans Luke ochadi va yopadi. Birinchi kuni toʻrtta ishchi guruh ayollarning milliy, mahalliy, transchegaraviy va global darajadagi ta’sirini tahlil qiladi, soʻngra ishtirokchilar boʻlajak platformaning oltita tarkibiy qismini loyihalashtiradi: maqsad va vakolat, a’zolik va vakillik, boshqaruv, tinchlik jarayonlariga kirish, resurslar va barqarorlik, xavfsizlik va himoya. Alohida sessiya Livan, Liviya va Suriyaning amaliy misollariga bagʻishlangan.
Ikkinchi kun — World Café formati, tinchlik oʻrnatishning asosi sifatida adolat haqidagi sessiya va seminar boʻlib, unda ishtirokchilar 2035-yildagi tarmoq qiyofasini tasvirlaydi hamda 2035, 2030, 2028 va 2027-yillar uchun bosqichlarni belgilaydi. Dastur BMTning yuqori martabali vakillari bilan muloqot bilan yakunlanadi. Markaziy Osiyodan dasturda Oʻzbekiston, Qozogʻiston, Qirgʻiziston va Tojikistondan ishtirokchilar e’lon qilingan: Ruxsora Shakirova — toʻrtinchi sessiyaning hammoderatori, Abbos Mansurov — uchinchi sessiyaning ma’ruzachisi.
Oʻzbekiston BMT Bosh kotibining ayollarning tinchlik jarayonlarida ishtirokiga oid Umumiy majburiyatiga qoʻshilganlar qatoriga kirmaydi: roʻyxatda 29 ta davlat, oltita mintaqaviy tashkilot va sakkizta vositachi tuzilma bor, Markaziy Osiyoning birorta mamlakati yoʻq. 1325-sonli rezolyutsiya boʻyicha Milliy harakatlar rejasi mamlakatda 2022–2025-yillarda amalda boʻlgan: 2025-yil oktyabr oyida milliy maslahatlashuvda uning ijrosi yakunlari va 2026–2030-yillarga moʻljallangan reja loyihasi muhokama qilindi; loyihani takomillashtirib, tasdiqlashga taqdim etish kerak. «BMT Ayollar» bilan 2024–2026-yillarga moʻljallangan hamkorlik yoʻl xaritasi 2024-yil 7-avgustda tasdiqlandi.
Kontekst
Umumiy majburiyat 2024-yil 24-oktyabrda BMT Xavfsizlik Kengashining ayollar, tinchlik va xavfsizlik masalasidagi yillik ochiq muzokaralarida ishga tushirildi. 2026-yil fevralida CEDAW qoʻmitasi 30-sonli Umumiy tavsiyaga Qoʻshimchani qabul qildi: u mojarolarda ayollar huquqlarini himoya qilish va «ayollar, tinchlik va xavfsizlik» kun tartibi boʻyicha tavsiyalarni yangilaydi. «BMT Ayollar»ning mintaqaviy sharhida beqarorlik manbalari orasida Oʻzbekiston, Qirgʻiziston va Tojikiston oʻrtasidagi Fargʻona vodiysidagi etnik nizolar va resurslar uchun bahslar qayd etilgan.