IIV Yoʻl harakati xavfsizligi xizmati reydlarni avariya statistikasi bilan tushuntirdi: moped va skuterlar ishtirokida 563 ta YTH sodir boʻlgan, 89 kishi halok boʻlgan, 488 kishi jarohat olgan (OAVda davrlar farq qiladi: Spot 2026-yilning toʻqqiz oyi haqida, Kursiv esa yanvar—avgust haqida yozadi). Ushbu texnika haydovchilari tomonidan yoʻl harakati qoidalari buzilishi aniqlangan: 4312 ta — bu butun 2025-yildagidan taxminan 14 barobar koʻp, oʻshanda ular 300 ga yaqin edi (Spot «deyarli 20 barobar» deb yozadi, ammo bu raqamlar boʻyicha 14 ga yaqin chiqadi); 162 ta holatda haydovchilar ham hujjatsiz, ham mast holatda boʻlgan. «Biz mototransportdan foydalanishni haydovchilik guvohnomasi ham, bilimi ham yoʻqlar uchun cheklaymiz», — dedi xizmat matbuot kotibi Zoyir Yoʻldoshev.
Kontekst
Tomonlar baholaridagi tafovut avariyalarda mopedlar ulushiga bogʻliq: kompaniya keltirgan ma’lumotlarga koʻra, yil boshidan mamlakatda 3493 ta YTH qayd etilgan, ulardan 6 foizdan kami moped ishtirokida; oʻlim bilan tugagan avariyalarda esa ularning ulushi 3,8 foiz. Tomonlarning raqamlarini bevosita solishtirib boʻlmaydi: kompaniyada jami 3493 ta YTH, YHXXda esa moped va skuterlar ishtirokidagi 563 ta; hisoblash davri va uslubi manbalarda ochib berilmagan. Talablar bosqichma-bosqich kuchaytirildi: 2025-yil 1-oktyabrdan mopedlar roʻyxatdan oʻtkazilishi va raqamga ega boʻlishi kerak, 2026-yil mart oyi oxirida esa 0,25 kVtgacha elektr dvigatelli va 25 km/soatgacha tezlikdagi texnikani ham qamrab oluvchi A1 toifasi joriy etildi. A1 ni avtomaktabda oʻqimasdan, 20 ta savoldan 16 tasiga toʻgʻri javob berib, nazariy imtihon topshirish orqali olish mumkin; A, B, C yoki D toifasi egalari uni ochishi shart emas. Elektr velosipedlar bilan bogʻliq vaziyat bahsli boʻlib qolmoqda: kuryerlarning aytishicha, A1 toifasidagi guvohnoma yoʻlning qatnov qismidan tashqarida yuradiganlardan ham talab qilinadi.